De 20-jarige Jan Lohuis kwam naar Leusden met een idee: waarom organiseren we geen voetbaltoernooi voor alle scholen in de gemeente? Wat in 1973 begon als een bescheiden experiment op de velden van Achterveld, is ruim vijftig jaar later uitgegroeid tot een jaarlijkse traditie waar meer dan 600 kinderen aan meedoen.
In Hengelo had Lohuis gezien hoe een schoolvoetbaltoernooi werkte. Het gemeentebestuur van Leusden reageerde positief op zijn voorstel, mits hij het zelf zou organiseren. Dat deed hij. In april 1973 stonden voor het eerst scholieren uit Leusden en Achterveld tegenover elkaar. Acht scholen, veertien teams, 25 wedstrijden. Bescheiden, maar het was een begin. Niet alle scholen deden direct mee. Sommige wilden eerst zien hoe deze nieuwe onderneming zou uitpakken.
Een jaar later al deden voor het eerst meidenteams mee, vijf in totaal. Het doel van de organisatie was helder: zoveel mogelijk kinderen in Leusden en Achterveld in beweging krijgen. Niet alleen de talentvolle voetballers, maar juist ook de kinderen die normaal langs de kant staan. Die ambitie heeft het toernooi vanaf dat moment bepaald.
In 1975 gebeurde iets dat niemand had verwacht. Willem van Hanegem, op dat moment een van de bekendste voetballers van Nederland, kwam naar Achterveld om de prijzen uit te reiken. Een schoolvoetbaltoernooi in een kleine gemeente, en daar stond ‘de Kromme’. Het was het begin van een traditie die tot op de dag van vandaag voortduurt: prominente regiogenoten, van voetbaliconen tot tv-persoonlijkheden, die de prijsuitreiking komen doen.
Wist je dat ook Sjaak Swart en rapper Diggy Dex ooit de prijzen uitreikten? Bekijk alle prijsuitreikers.
Na drie jaar Achterveld besloot de organisatie het toernooi om en om in Leusden en Achterveld te houden. De groei ging snel: in 1977 waren er al 44 teams, drie jaar later 64. Om al die wedstrijden te kunnen spelen, werd het toernooi in 1978 uitgebreid naar twee dagen.
Wat begon met een idee van een nieuwkomer in de gemeente, is uitgegroeid tot hét sportevenement van het jaar voor de Leusdense scholen.
Met de groei kwam ook de behoefte aan meer middelen. Vanaf 1980 ontving de organisatie subsidie van de gemeente, bovenop de inschrijfgelden en advertentie-inkomsten. Dat maakte het verschil. In 1981 deden in totaal 76 teams mee. Het toernooi was uitgegroeid tot een volwaardig evenement.
Een jaar later introduceerde de organisatie de Dichtspijkerprijs: een prijs voor het team dat de meeste tegendoelpunten had geïncasseerd. Een knipoog naar de kinderen voor wie winnen er even niet in zat, maar die er toch een mooie herinnering aan overhielden.
De groei bracht ook praktische dilemma’s. Het tweedaagse opzet vroeg veel van het onderwijzend personeel, de ouders en de vrijwilligers. In 1987 besloot de organisatie het toernooi terug te brengen naar één dag. Dat had een keerzijde: Achterveld had niet genoeg velden om alles op één dag te laten plaatsvinden. Vanaf dat moment werd het toernooi alleen nog in Leusden gehouden.
Ondertussen bleef het toernooi groeien. In 1993 werden voor het eerst de wedstrijduitslagen digitaal ingevoerd, een kleine revolutie voor de bekendmaking van de resultaten. Datzelfde jaar bereikte het toernooi een record met in totaal 82 deelnemende teams; 51 jongens- en 31 meidenteams.
Aantal teams
Maar 1994 werd het moeilijkste jaar in de geschiedenis van het toernooi. Een groot aantal velden was niet beschikbaar, waardoor de organisatie noodgedwongen de jongste twee groepen moest uitsluiten. En alsof dat niet genoeg was, gooide het weer er nog een schep bovenop. Hevige regenval maakte alle velden onbespeelbaar. Voor het eerst werd het toernooi volledig afgelast.
De jaren daarna verliepen gelukkig voorspoediger. Tot 2012, toen Jan Lohuis afscheid nam van de organisatie. Veertig jaar na dat eerste toernooi op de velden van Achterveld kreeg hij tijdens de prijsuitreiking een afscheidswoord van burgemeester Annemieke Vermeulen. Het toernooi dat hij in zijn eentje had opgestart, droeg hij over aan een nieuwe generatie organisatoren.
Vijf jaar later kwam er een nieuwe website en was het voor het eerst mogelijk om alle competities live te volgen. Uitslagen en standen werden direct bijgewerkt, zichtbaar op het scherm bij het wedstrijdsecretariaat en op de telefoons langs de lijn. Voor ouders en kinderen veranderde dat de beleving. Geen gedrang meer bij het uitslagenbord, wachtend tot de laatste scores met pen worden bijgeschreven.
Aantal Kinderen
In 2019 voerde de KNVB nieuwe reglementen in die ook het schoolvoetbal raakten. Kleinere velden, kleinere teams: groep 3 tot en met 6 speelde voortaan 6 tegen 6, groep 7 en 8 speelde 8 tegen 8. Voor de organisatie betekende het even aanpassen, maar voor de scholen maakte het de drempel juist lager. Het vormen van teams werd eenvoudiger.
Toen kwam 2020. De coronapandemie legde het toernooi twee jaar stil. Geen wedstrijden in 2020, geen wedstrijden in 2021. Voor een evenement dat sinds 1973 slechts één keer niet was doorgegaan, was dat een flinke streep door de rekening. Twee schooljaren lang bleven de velden in de meivakantie leeg.
In 2022 was het toernooi terug, op de velden van SV Achterveld. De kinderen, de scholen, de vrijwilligers: iedereen was er weer. Het liet zien dat het toernooi niet meer weg te denken is uit Leusden en Achterveld.
Sindsdien gaat het verhaal gewoon door. Elk jaar nieuwe teams, nieuwe winnaars, nieuwe namen op de erelijst. En ergens in een schoolgebouw in Leusden of Achterveld verdwijnt er weer een glimmende trofee in een vitrine.
Wie ging er door de jaren heen met de beker naar huis? Bekijk de Hall of Fame.